Decydujmy Razem

PODSTAWOWE INFORMACJE O PILOTAŻU PARTYCYPACYJNEGO MODELU
TWORZENIA POLITYK PUBLICZNYCH

Istotą idei samorządności lokalnej jest umożliwienie społecznościom lokalnym udziału w sprawowaniu władzy, a tym samym wpływaniu na decyzje dotyczące rozwoju gospodarczego, społecznego i kulturowego ich otoczenia. Skuteczność działań władz publicznych i obywateli może się wzajemnie warunkować, jeżeli nastąpią między nimi właściwe relacje oparte na zasadach pomocniczości, przejrzystości, sprawności, odpowiedzialności, wiarygodności oraz partycypacji publicznej. Uczestnicząc w formułowaniu i realizacji lokalnych polityk publicznych obywatele mają szanse przekraczania swoich prywatnych interesów i roszczeń, budowania poczucia sprawstwa i odpowiedzialności za ich rezultaty. Wyzwaniem dla samorządów staje się przede wszystkim umiejętność budowania a następnie realizacji, wspólnej z daną społecznością wizji i strategii rozwoju. Wymaga to uruchomienia procesu, w którym społeczność lokalna jest nie tylko adresatem, ale współkreatorem rozwiązań.
Rolą Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej w projekcie „Decydujmy razem” jest stworzenie w 60 gminach i powiatach laboratoriów wdrażania partycypacji publicznej, które wypracują model partycypacji publicznej w kreowaniu i wdrażaniu wybranej polityki w jednym z czterech obszarów: zatrudnienie, integracja społeczna, przedsiębiorczość i zrównoważony rozwój.

Cele i założenia działania:
-wypracowanie i przetestowanie mechanizmów, dzięki którym administracja publiczna, szczególnie na szczeblu lokalnym, będzie skutecznie współpracować ze społecznością lokalną przy tworzeniu i wdrażaniu wybranych lokalnych polityk publicznych.
Pilotaż wdrożenia partycypacyjnego modelu tworzenie polityk publicznych przez jednostki samorządu terytorialnego realizowany przez FRDL obejmie teren całego kraju z wyłączeniem regionów, gdzie podobne działania realizuje partner projektu Stowarzyszenie Centrum Aktywności Lokalnej. Działania FRDL obejmą 60 samorządów w Polsce (gmin i powiatów) i realizowane są w okresach dwuletnich w dwóch turach. Pierwsza tura 31 samorządów rozpoczęła pilotaż w roku 2011. Natomiast druga tura 29 samorządów, do której aktualnie prowadzony jest nabór rozpocznie działania w 2012 roku.
W każdym województwie do projektu zaproszone zostaną 3-4 chętne samorządy, które zostaną wybrane w procesie rekrutacji. Każdy z tych samorządów podpisze z FRDL kontrakt, który zobliguje go do:
-  powołania zespołu ds. partycypacyjnego modelu tworzenia polityk publicznych, o którym mowa
poniżej,
- wypracowania przy udziale w/w zespołu dokumentu programowego (strategii, programu) z zakresu
wybranej przez siebie polityki publicznej,
- wdrożenia wypracowanego dokumentu.                                                                                                       

Nad całością działań pilotażowych czuwać będzie koordynator gminny/powiatowy – przedstawiciel władz samorządowych.

Główne zadania koordynatora to:
- zapewnienie udziału odpowiednich pracowników merytorycznych Gminy lub Powiatu do prac w
zespole ds. partycypacyjnego modelu tworzenia polityk publicznych,
- podejmowanie kluczowych decyzji,
- nadzór nad postępem prac Zespołu partycypacyjnego (przygotowanie dokumentu).

Cały ten proces, czyli laboratorium wdrażania partycypacji publicznej, przebiegać będzie z udziałem i pomocą doradcy ze strony FRDL, który będzie brał udział w zaplanowanych w projekcie 5 kluczowych spotkaniach zespołu do spraw partycypacyjnego modelu tworzenia polityk publicznych.
Kluczową rolę w całym procesie partycypacyjnym odgrywać będzie animator - wskazany przez władze samorządowe pracownik samorządu lub jego jednostki pomocniczej, który m.in.:
- posiada znajomość  środowiska lokalnego,
- posiada umiejętność pracy w zespole,
- posiada umiejętności komunikacyjne i interpersonalne,
- ma doświadczenie w samodzielnym  przygotowywaniu i prowadzeniu spotkań, zebrań itp.
- posiada  doświadczenie we współpracy z różnymi grupami społecznymi / środowiskami,
- jest zainteresowany procesami społecznymi i partycypacją,
-jest otwarty na nową wiedzę,
- jest chętny do podnoszenia własnych kwalifikacji.

Główne zadania animatora to:
- rekrutacja przedstawicieli społeczności lokalnej (organizacje pozarządowe, mieszkańcy, liderzy grup   
nieformalnych, reprezentacja sołtysów), uwzględniająca równomierny udział tych społeczności z
terenu całej gminy czy powiatu oraz politykę równości płci,
- zbudowanie i animowanie zespołu ds. partycypacyjnego modelu tworzenia polityk publicznych
opierającego się na współpracy stron samorządowej i społecznej (w tym prowadzenie spotkań zespołu),
- kierowanie pracami zespołu ds. partycypacyjnego modelu tworzenia polityk publicznych,
- zachęcenie społeczności lokalnej do współudziału w projekcie oraz wdrażanie metodologii procesu
partycypacyjnego –  dbałość o prawidłowy przebieg całego procesu.
Kandydat na animatora weźmie udział w pięciu trzydniowych szkoleniach przygotowujących go do pełnienia funkcji animatora. Ponadto będzie mógł korzystać ze wsparcia poprzez e-platformę stworzoną w celu wymiany doświadczeń pomiędzy animatorami oraz poprzez udział w ogólnopolskich forach animatorów, jak również seminariach „Teoria i praktyka animacji lokalnych polityk publicznych”.

Etapy realizacji zadania:

1. wybór przez samorząd jednej z czterech polityk publicznych nad którą rozpocznie prace zespół ds. partycypacyjnego modelu tworzenia polityk publicznych,
2. podpisanie kontraktu z FRDL, który zobowiąże samorząd do opracowania dokumentu programowego wybranej przez samorząd polityki publicznej przy zastosowaniu metod partycypacyjnych,
3. wybranie spośród przedstawicieli władz osoby, która będzie pełnić funkcję koordynatora gminnego/powiatowego,
4. wyznaczenie przez władze samorządowe pracownika urzędu lub jednostki pomocniczej do pełnienia funkcji animatora,
5. delegowanie wyznaczonego animatora na szkolenia (pięć trzydniowych szkoleń w okresie XI 2011 – III 2012r.),
6. powołanie zespołu w skład którego wchodzić będą: koordynator gminny/powiatowy lub inny przedstawiciel władz samorządowych oraz animator. Zadaniem tego zespołu będzie dokonanie wyboru dokumentu*, nad którym zespół ds. partycypacyjnego modelu tworzenia polityk publicznych rozpocznie pracę oraz ustalenie harmonogramu prac tego zespołu, 
7. powołanie przez władze samorządowe do zespołu ds. partycypacyjnego modelu tworzenia polityk publicznych urzędników gminnych/powiatowych, włączenie radnych, pracowników innych jednostek organizacyjnych np. OPS, PUP
8. rekrutacja przedstawicieli społeczności lokalnych do zespołu ds. partycypacyjnego modelu tworzenia polityk publicznych,
9. powołanie do życia zespołu ds. partycypacyjnego modelu tworzenia polityk publicznych w skład którego wchodzić będą: koordynator gminny/powiatowy, animator, przedstawiciele urzędu, radni, przedstawiciele społeczności lokalnych (w przypadku gminy 15-25 osób, w przypadku powiatu 20-30 osób)
10. rozpoczęcie prac zespołu ds. partycypacyjnego modelu tworzenia polityk publicznych, w tym przeprowadzenie z udziałem doradcy przynajmniej pięciu spotkań zespołu do listopada 2012 roku.

PRZEBIEG SPOTKAŃ ZESPOŁU DS. PARTYCYPACYJNEGO MODELU TWORZENIA POLITYK PUBLICZNYCH:
Na pierwszym spotkaniu zespołu animator przedstawi cele i zasady pracy grupy. Zespół ustali szczegółowy harmonogram prac nad wybranym dokumentem programowym i rozpocznie pracę. Pierwsze trzy spotkania zespołu służyć będą inwentaryzacji dokumentów, ich analizie, diagnozie a następnie wypracowaniu wspólnego stanowiska. Pomiędzy spotkaniami trwać będzie praca nad dokumentem w małych grupach roboczych. Efektem końcowym czwartego spotkania roboczego będzie projekt dokumentu, który po uzyskaniu rekomendacji doradcy FRDL zostanie poddany konsultacjom społecznym poprzedzonym akcją informacyjną. Konsultacje przeprowadzą członkowie zespołu ds. partycypacyjnego modelu tworzenia polityk publicznych, reprezentanci zarówno samorządu jak i strony społecznej. Uczestnicy projektu dochowają wszelkich starań, aby wybrana forma konsultacji zapewniała szeroki dostęp członków organizacji społecznych jak i pojedynczych obywateli z uwzględnieniem środowiska kobiet.
Podczas piątego spotkania zespół zapozna się z uwagami wynikającymi z przeprowadzonych konsultacji i zdecyduje o ich uwzględnieniu lub odrzuceniu, uzasadniając każdorazowo swoją decyzję  i podając informację do publicznej wiadomości. Końcowym efektem prac zespołu będzie opracowany dokument programowy wybranej polityki lokalnej, który następnie zostanie przekazany jako projekt do Biura Rady Gminy/Powiatu. Po uchwaleniu dokumentu przez Radę Gminy/Powiatu nastąpi w 2013 roku faza wdrożeniowa przyjętego uchwałą Rady programu polityki lokalnej.